مازیار عطاریه

همه ما در خبرها خوانده ایم که مایکروسافت پیشنهاد خود را برای خرید شرکت یاهو به ارزش 44.6 میلیون دلار ارایه کرده است. نکته جذاب این خبر این است که با توجه به اوضاع مالی نه چندان جالب یاهو و قیمت پیشنهادی مایکروسافت، به نظر می رسد که باید این معامله را انجام شده تلقی کنیم.

صنعت وب مانند هر صنعت تازه پایی، از الگوی خاصی برخوردار است. عده ای مشتاق و جاه طلب شروع به سرمایه گذاری می کنند و پس از این مرحله، رقابت بین رقبا آغاز می شود. کمی بعد، پیش قدمان دست به تاسیس کمپانی های بزرگ می زنند اما زمانی که صنعت مورد نظر همه گیر تر می شود، تنها معدودی از این کمپانی ها هنوز عرصه باقی می مانند. کمپانی های بزرگ شروع به خریداری کمپانی های کوچک و رقبای احتمالی آینده کرده اند و گاهی اوقات همین شرکت های بزرگ توسط شرکت های بزرگ دیگر خریداری شده اند. نمونه این امر در صنعت IT، خریداری شرکت Digital توسط شرکت Compaq بود که خود Compaq بعدها توسط HP خریداری شد.

در مورد وب نیز همین اتفاق رخ می دهد و کمپانی های وب نیز تنها در صورتی شانس ادامه حیات به صورت هویت های مستقل را دارند که بتوانند قوانین این صنعت را به خوبی درک کنند و تحت این قوانین عمل کنند. نکته جالبی در مورد نحوه افزایش کیفیت خدمات کمپانی های تحت وب وجود دارد. در بود کار، کاربران به سمت سیستم با کیفیت نمی روند. بلکه به سمت پیشگامان یک سرویس می روند و تعدد کاربران معمولا باعث می شود تا کمپانی تمرکز خود را روی ارایه خدمات مطلوب حفظ کند و از این رو کاربران خود را در برابر سیستم های تازه وارد حفظ کند. بعضی سیستم های متعلق به یاهو از جمله Flickr دارای این خاصیت هستند، اما تجارت خود یاهو به طور دقیق شامل این امر نمی شوند. در حال حاضر یاهو تنها در نیمه راه حرکت به سمت وب 2 است. ابتدای کار یاهو از جمع آوری و در کنار هم قرار دادن محتوای تولیدی کاربرها بود و به تدریج تبدیل به یک پورتال سنتی شامل سرویس ها و محتواهای مختلف شد. بعدها گوگل با راه اندازی سرویس هایی که توجه شان بیشتر معطوف به اثرات شبکه متشکل از کاربرها بود، به راحتی یاهو را پشت سر گذاشت.

دیگر ویژگی مهم شرکت های موفق وب، توجه به جریان اطلاعات است. برای مثال توجه به تعامل های انجام شده پیرامون تبلیغ ها بسیار مهم تر از تعاملات پیرامون تصاویر آپلود شده توسط کاربرها است.

اما آیا خریداری یاهو توسط گوگل، جایگاه گوگل در صنعت جستجو و تبلیغات آنلاین را تهدید خواهد کرد؟

در مورد صنعت جستجو، در کوتاه مدت به نظر نمی رسد گوگل دست یافتنی باشد. حتی ادغام یاهو و مایکروسافت نیز کاربران موتور جستجوگر گوگل را مردد نمی کند، مگر این که سرویس جدید و قابل توجهی در این میان عرضه شود. بنابراین بعید است تا مدت ها تهدیدی متوجه سهم بازار 58.4 گوگل در زمینه جستجوی آنلاین باشد.

از سوی دیگر صنعت تبلیغات آنلاین، مسلما یکی از بزرگترین دلایل مایکروسافت برای ارایه پیشنهاد خود به یاهو بوده است. در نگاه اول شاید بدون افزایش سهم بازار در زمینه جستجو امکان پیشرفت در زمینه تبلیغات نیز وجود نداشته باشد. اما بازار تبلیغات آنلاین بسیار پیچیده تر و پیش بینی آینده آن نیز بسیار مشکل تر است.

مایکروسافت مدت ها چنین سر و صدایی در رسانه ها نداشت، مگر در مورد دادگاه هایی که در اروپا پیاپی این کمپانی را به جریمه های سنگین محکوم می کردند.

اما کاربران وب باید در این مورد خوشحال باشند. خدمات مناسب، بدون رقابت در بازار وجود نخواهند داشت. خریداری یاهو توسط مایکروسافت رقیب بسیار بزرگی در برابر گوگل قرار می دهد که ذهن های خلاق مدیران این کمپانی را وادار به خلق ایده های جدید می کند.

جدای همه این مسائل، همیشه پیش بینی اتفاقات دنیای وب به طور کامل ممکن نبوده است. از امروز باید منتظر پاسخ یاهو به مایکروسافت و اتفاقات تازه دنیای وب باشیم.