طی سال های اخیر درتاریخ محتویات متون دیجیتالی، دست آوردهای قانون "مدیریت حقوق دیجیتالی(DRM)" به آشفتگی های این متون دامن زده، که این امر اتهاماتی را متوجه این قوانین ساخته است. از آن جمله می توان پیچیدگی بیش از اندازه این قوانین و رفتارهای غیر منصفانه با مشتریان را نام برد.

مواردی از این دست در ادامه این مقاله بدین شرح است:

وسترن دیجیتال: دسترسی به فایل ممنوع

شرکت وسترن دیجیتال مجموعه متنوعی از دیسک های سخت شبکه ای (networked hard drives) را به فروش می رساند که به کاربران این امکان را می دهد تا فایل های خود را چه از طریق شبکه های محلی کامپیوترهای خانگی و چه از طریق شبکه جهانی اینترنت، به اشتراک بگذارند.  

این در حالی است که به تازگی، سیاست گذاران قانونی شرکت، مانع دسترسی از راه دورکاربران به بیش از 30 نوع از فایل های مدیا شده اند. این قانون برای کاربرانی که از برنامه Anywhere access این شرکت استفاده می کنند وضع شده است که شامل فایل های MP3 و MP4 نیزمی شود.   

شرکت در دفاع از این اقدام خود اعلام کرد که این قانون را بدین منظور وضع کرده است تا از هر گونه سرقت متون جلوگیری به عمل آید و مانع کپی و اشتراک فایل هایی شود که تحت پوشش قانون کپی رایت هستند.  

اما این قانون بین فایل هایی که توسط کاربران تهیه و تنظیم می شود، از جمله فیلم های خانگی کاربران، و فایل های فروشی تحت حمایت قانون DRM تفاوتی قائل نیست.

Zune: اشتراک و غیر اشتراک نداریم

هنگامی كه شرکت مایکروسافت، Zune media player خود را به بازار عرضه کرد تا به رقابت با iPod بپردازد، ابتدا تصور همگان بر آن بود که این محصول پشت رقیب را به خاک می زند، چرا که این محصول کاربران را قادر می ساخت که آهنگ های مورد نظرشان را از طریق شبکه هوایی و بی سیم با دوستان خود به اشتراک بگذارند.

متاسفانه Zune نه تنها در زمینه حمایت از قوانین DRM شکست خورد، بلکه مایکروسافت با این اقدام خود راه جدیدی را پیش پای همتایانش گذاشت.طبق قوانین جدیدی که مایکروسافت وضع نمود، به اشتراک گذاشتن فایل ها به قانون خاصی محدود می شد.یعنی کاربران قادر بودند آهنگی را با هم به اشتراک بگذارند، اما دوستان کاربران برای استفاده از این آهنگ ها زمان محدودی را در اختیار داشتند (3 آهنگ در یک روز یا 3 روز برای یک آهنگ) و این محدودیت شامل هر نوع فایل موزیکی می شد، حتی آن فایل هایی که خود کاربر آن ها را دانلود کرده بود.

و عجیب تر آن که بسیاری ازآهنگ هایی که در فروشگاه های آنلاین مایکروسافت به کاربران Zune ارائه می شد به دلیل "محدودیت های قانونی" قابلیت به اشتراک گذاشتن را نداشت.

مایکروسافت در حال حاضر قانون محدودیت زمانی را برای استفاده از فایل های موسیقی به اشتراک گذاشته، لغو کرده است.

نوکیا: موسیقی رایگان؟

بزرگ ترین تولید کننده گوشی های همراه جهان، بر آن شد تا با ارائه فایل ها ی موسیقی رایگان به مشتریانش، بازار سرقت فایل های موسیقی را از سکه بیندازد و آن را تحت کنترل خود در بیاورد.

سرویس Comes with Music به دارندگان گوشی های اهدایی اش این امکان را می داد تا از فهرست جهانی موسیقی هر چقدر که دوست دارند، روی گوشی یا رایانه های خود موسیقی دانلود کنند.

نكته قابل توجه آن است كه نیازی به پرداخت هزینه برای دانلود یا حق آبونمان ورورد به سایت نیست. اما یک شرط وجود دارد: کسانی که می خواهند موسیقی مورد نظرشان را روی سی دی دیگری رایت کنند یا دراتومبیل خود از آن استفاده نمایند، باید هزینه اش را بپردازند.

گوگل: می بینید، حالا نمی بینید!

قبل از آن که شرکت گوگل سرویس YouTube را خریداری كند، در دنیای آنلاین پخش فیلم با ارائه خدمات فروشگاه خود که تحت نام اختصاصی گوگل صورت می گرفت، حرف اول را در این زمینه می زد. فروشگاه ویدیویی گوگل به مردم این امکان را می داد تا برنامه های تلویزیونی از قبیل Star Trek و CSI را که تحت حمایت قانون DRM بود، خریداری نمایند. متاسفانه هنگامی که شرکت گوگل به منظور حمایت از سرویس جدیدش یعنی YouTube، فروشگاه آنلاین خود را منحل کرد، مشتریانی که محصولات آن را خریداری کرده بودند، دیگر قادر به استفاده از ویدئوهای خود نبودند.

در ابتدا گوگل از طریق سرویس پرداخت آنلاین خود که "تصویه حساب" نام داشت، به هر کدام از مشتریانش اعتباری را اختصاص داد، اما پس از آن که با شکایت های فراوانی از سوی مشتریانش مواجه شد، تغییر عقیده داد و مستقیما وجه مورد نظر کاربرانش را به آنان باز پس داد.

این مساله نگرانی هایی را به وجود آورد که به واسطه آن تصور می شد محصولات دیجیتالی خریداری شده که تحت حمایت قانون DRM بودند، در صورتی که تولید کننده این محصولات یا پخش کننده آن ها شیوه کاری خود را تغییر دهد، دیگر کاربردی نخواهند داشت.

سونی: ریشه مشکلات از کجاست؟

در سال 2005 میلادی، شرکت Sony شیوه جدیدی را به منظور جلوگیری از کپی CD هایش اتخاذ نمود. اقدام این شرکت از این قرار بود که روی دیسک های خود نرم افزاری را قرار داد تا اگر دیسک در کامپیوتری مورد استفاده قرار گرفت، این برنامه به طور خودکار روی رایانه نصب شود. این برنامه مانع از کپی سی دی می شد، اما در عین حال رایانه ها را در معرض حمله احتمالی هکرها و ویروس ها قرار می داد.

مشتریان از وجود این برنامه روی دیسک هایشان کاملا ًبی اطلاع بودند و خود دیسک ها هم هیچ نشانه ای از وجود نرم افزاری حافظتی که رویشان نصب شده باشد را نشان نمی دادند.

پس از آن که ایرادهای این برنامه آشکار شد، Sony برنامه ای طراحی نمود که این نرم افزار را از روی کامپیوتر افراد پاک می کرد، اما خود این برنامه هم یک سری تدابیر امنیتی داشت. دست آخر شرکت سونی، بالاجبار، اقدام به جمع آوری سی دی ها نمود و پس از یک سری جریانات پر هیاهوی قانونی وجه خرید سی دی ها را به مشتریان بازگرداند.

iTunes و DRM

هنگامی که استیو جابز، نامه سرگشاده اش را منتشر كرد که در آن قوانین DRM را کاملاً محکوم می کرد، بسیاری از ناظران گمان کردند که جریانات تازه ای علیه قوانین DRM به راه افتاده است.

درحال حاضر فروشگاه های آنلاین iTunes شرکت اپل، به کاربرانش موزیک های MP3، بدون هیچ گونه محدودیت کپی برداری ارایه می دهد.

اما جابز اظهار داشت که این حرکت به هیچ وجه به معنای پایان دادن به قوانین DRM در زمینه فروش ویدیوها از طریق iTunes نیست. وی در ادامه افزود: "فروشگاه های موسیقی و ویدیو به موازات هم کار نمی کنند، چرا که شرکت های فعال در صنعت فیلم و ویدیو، 90 درصد محصولات خود را تحت قوانین DRM ارایه می دهند.